Ayrılık Sonrası Toparlanamamak ve Duygusal Zorlanma
Ayrılık sonrası yaşanan duygusal zorlanmayı ele alır.
Ayrılık Sonrası Zorlanmanın Psikolojik Temeli
Ayrılık sonrası yaşanan yoğun duygusal zorlanma çoğu zaman sadece ilişkinin bitmesiyle ilgili değildir. Ayrılık, kişinin bağlanma ihtiyaçlarını, değersizlik düşüncelerini ve terk edilme korkularını tetikleyebilir. Özellikle ilişkide duygusal olarak fazla yatırım yapan kişilerde bu süreç daha ağır yaşanabilir. Ayrılıkla birlikte gelen yalnızlık hissi, kişinin kendilik algısını sarsabilir. Bu nedenle ayrılık sonrası zorlanma, bir zayıflık değil; psikolojik bir sürecin doğal sonucudur.
Ayrılığın Yas Süreciyle Benzerliği
Ayrılık, psikolojik açıdan bir kayıp olarak algılanır ve çoğu zaman yas sürecine benzer tepkiler ortaya çıkar. Kişi inkâr, öfke, suçluluk, özlem ve kabullenme arasında gidip gelebilir. Bu duyguların bir arada yaşanması kafa karıştırıcı ve yorucu olabilir. Yas süreci tamamlanmadan bastırılan duygular ilerleyen dönemlerde daha yoğun şekilde ortaya çıkabilir. Ayrılığın ardından yaşanan bu dalgalanmalar, sürecin sağlıksız olduğu anlamına gelmez.
Ayrılık Sonrası Kendini Kaybetme Hissi
Bazı kişiler ilişkilerde kendi ihtiyaçlarını geri plana atarak partnerine uyum sağlamaya çalışır. Bu durum ayrılık sonrasında “Ben kimim?” sorusunun ortaya çıkmasına neden olabilir. İlişki bittiğinde kişi sadece partnerini değil, ilişkide kurduğu kimliğini de kaybetmiş gibi hisseder. Bu da boşluk, anlamsızlık ve yönsüzlük duygularını beraberinde getirir. Ayrılık sonrası toparlanamamanın önemli nedenlerinden biri bu kimlik kaybıdır.
Ayrılık Sonrası Neden Bazı İnsanlar Daha Fazla Zorlanır
Ayrılık sonrası zorlanmanın şiddeti kişiden kişiye değişir. Daha önce terk edilme deneyimi yaşamış olanlar, çocuklukta duygusal ihmal yaşamış bireyler ya da onay ihtiyacı yüksek kişiler bu süreci daha ağır yaşayabilir. Ayrıca duygularını bastırmaya alışkın olan kişiler ayrılık sonrası yoğun bir içsel yükle karşılaşabilir. Bu durum kişinin geçmiş deneyimleriyle yakından ilişkilidir ve tesadüfi değildir.
Ayrılık Sonrası Terapinin Sağladığı Destek
Ayrılık sonrası terapi süreci, kişinin yaşadığı duyguları anlamlandırmasına ve bu duygularla sağlıklı şekilde başa çıkmasına yardımcı olur. Terapi, yas sürecini tamamlamayı, değersizlik düşüncelerini ele almayı ve ilişkisel tekrarları fark etmeyi hedefler. Amaç eski ilişkiye dönmek değil, kişinin kendisiyle yeniden bağ kurmasını sağlamaktır. Bu süreçte birey hem ayrılığı hem de kendi ilişki kalıplarını daha net görmeye başlar.
Kaynakça:
Worden, J. W. (2009). Grief Counseling and Grief Therapy.
Yalom, I. (2002). The Gift of Therapy.