Flört Şiddeti

Flört şiddeti, romantik ilişki içerisinde partnerlerden birinin diğerine yönelik fiziksel, duygusal, cinsel veya psikolojik zarar verme amacıyla sergilediği kasıtlı davranışlar bütünüdür. Bu şiddet türü, evlilik öncesi ilişkilerde yaşanan ve giderek yaygınlaşan ciddi bir toplumsal sorundur.

Flört şiddeti, yaşamın tüm alanlarında görülmekte olan ve her yıl birçok kişinin ölümü ile sonuçlanan kritik bir ruh sağlığı problemidir. Dünya genelinde her yıl şiddet sebebiyle 1,6 milyon insan hayatını kaybederken, milyonlarca kişi de fiziksel ve psikolojik yaralar almaktadır. Şiddet mağdurlarının önemli bir bölümünü kadınlar ve gençler oluşturmakla birlikte, her cinsiyetten, eğitim seviyesinden ve sosyo-ekonomik düzeyden bireyin şiddet mağduru olma riski taşıdığı bilinmektedir.

Flört şiddetinin fiziksel yaralanma ve ölüm gibi görünür sonuçlarının yanı sıra, özgüvende düşme, depresyon, öfke patlamaları, intihar düşünceleri, yeme bozuklukları, travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi psikopatolojik bozukluklara yol açtığı araştırmalarla kanıtlanmıştır.

Fiziksel Şiddet: İtme, çekme, tokatlama, yumruklama, tekmeleme, boğma, silah ya da nesne ile zarar verme gibi doğrudan bedensel zarar verme davranışlarıdır. Bu tür şiddet genellikle en kolay fark edilebilen türdür ancak bazen "kazara" olduğu iddia edilerek gizlenmeye çalışılır.

Duygusal/Psikolojik Şiddet: Aşağılama, hakaret etme, tehdit etme, sosyal izolasyon sağlama, sürekli eleştirme, kontrol etme, kıskançlık gösterme, suçluluk duygusu yaratma gibi davranışları içerir. Bu tür şiddet genellikle "sevgi" ya da "ilgi" olarak gösterilmeye çalışılır.

Cinsel Şiddet: İstenmeyen cinsel dokunuşlar, zorla cinsel ilişkiye girme, cinsel zorbalık, cinsellikle ilgili tehditler ve her türlü cinsel istismar davranışlarını kapsar. Bu alan genellikle en az konuşulan ve en çok gizlenen şiddet türüdür.

Dijital Şiddet: Sosyal medya hesaplarını kontrol etme, mesajları okuma, GPS ile takip etme, çevrimiçi taciz, özel fotoğraf ya da videoları yayma tehdidi gibi teknoloji temelli şiddet biçimleridir.

Araştırmalar flört şiddetinin gerçekleşmesinde çoklu faktörlerin rol oynadığını göstermektedir. Yaş grubu ve gelişim dönemi önemli faktörlerden biridir; ergenlik ve genç yetişkinlik dönemindeki bireyler daha yüksek risk altındadır.

Çocukluk çağı travmatik yaşantıları flört şiddetinin en güçlü yordayıcılarından biridir. Aile içinde şiddete tanık olma, fiziksel ya da cinsel istismara maruz kalma, ihmal edilme gibi deneyimler bireyleri hem mağdur hem de fail olma açısından riskli hale getirir.

Alkol ve madde kullanımı şiddet davranışlarını tetikleyen önemli bir faktördür. Madde kullanımı hem dürtü kontrolünü bozar hem de şiddet davranışlarını meşrulaştırmak için bahane olarak kullanılabilir.

Toplumsal cinsiyet rolleri ve ataerkil yapılar özellikle erkeklerin kadınları kontrol etme ve "sahiplenme" davranışlarını normalleştirirken, kadınların da bu durumu kabul etmelerini sağlayabilir.

Ruh sağlığı sorunları özellikle depresyon, anksiyete, kişilik bozuklukları ve dürtü kontrol bozuklukları flört şiddeti riskini artıran faktörlerdir.

Aşırı Kıskançlık ve Kontrol: Partnerinizin sürekli nerede olduğunuzu sorması, arkadaşlarınızla görüşmenizi engellemeye çalışması, telefonunuzu kontrol etmesi, kıyafetlerinize karışması bu durumun belirtileridir.

İzolasyon: Sizi ailenizden ve arkadaşlarınızdan uzaklaştırmaya çalışması, sosyal etkinliklere katılmanızı engellemesi, sürekli "sadece ikimiz yeteriz" demesi tehlike işaretidir.

Duygusal Manipülasyon: Sizi sürekli suçlaması, hata bulması, "sen olmasaydın ben..." gibi cümleler kurması, suçluluk duygusu yaratması tipik manipülasyon davranışlarıdır.

Aşırı Tepkiler: Küçük olaylara karşı orantısız öfke göstermesi, patlamalar yaşaması, sonrasında aşırı pişmanlık ve sevgi gösterileri sergilemesi dikkat edilmesi gereken bir döngüdür.

Fiziksel İşaretler: Açıklanamayan çizikler, morluklar, yaralanmalar fiziksel şiddetin belirtileri olabilir. Ayrıca partnerden korkma, gerilemeler gösterme, davranış değişiklikleri de önemli işaretlerdir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB): Şiddet mağdurları sıklıkla kabus görme, geri dönüşler (flashback), aşırı tetikte olma, kaçınma davranışları gibi TSSB belirtileri yaşayabilirler.

Depresyon ve Anksiyete: Sürekli şiddet maruziyeti kişide derin üzüntü, umutsuzluk, değersizlik hisleri yaratır. Yaygın anksiyete bozukluğu, panik atak gibi sorunlar da sıkça görülür.

Öz Saygı Kaybı: Sürekli eleştiri, aşağılama ve suçlanma sonucu mağdurlar kendilerini değersiz hissetmeye başlar. Bu durum kişinin hayatının diğer alanlarını da olumsuz etkiler.

Sosyal İzolasyon: Utanç, korku ve partnerin baskısı nedeniyle mağdurlar sosyal çevrelerinden uzaklaşır, yalnızlaşır ve destek sistemlerini kaybederler.

Akademik ve Mesleki Performans Düşüklüğü: Sürekli stres ve korku hali kişinin konsantrasyonunu bozar, öğrenme kapasitesini düşürür ve başarı seviyesini olumsuz etkiler.

Gerilim Oluşumu Evresi: Bu evrede partner giderek daha gergin, öfkeli ve kontrol edici olmaya başlar. Mağdur "yumurtanın kabuğu üzerinde yürür" gibi hisseder ve partneri kışkırtmamak için dikkatli davranmaya çalışır.

Patlama Evresi: Gerginlik doruk noktasına ulaşır ve şiddet olayı gerçekleşir. Bu fiziksel, duygusal, cinsel ya da dijital şiddet şeklinde olabilir. Mağdur şok, korku ve çaresizlik yaşar.

Pişmanlık ve Özür Evresi: Şiddet uygulayan kişi pişmanlık gösterir, özür diler, bir daha yapmayacağına dair söz verir. Bu evrede çiçek, hediye gibi "barışma" girişimleri olabilir.

Balayı Evresi: İlişki sanki hiç sorun yaşanmamış gibi ideal bir hale gelir. Partner çok sevgi dolu, anlayışlı ve özenli davranır. Mağdur "eski haline döndü" diye umutlanır.

Bu döngü sürekli tekrarlanır ve her seferinde şiddetin yoğunluğu artma eğilimindedir. Mağdur bu döngü içinde sıkışıp kalır ve çıkış yolunu bulamaz hale gelebilir.

Sınırlarınızı Belirleyin ve Koruyun: Hangi davranışları kabul edip etmeyeceğinizi net bir şekilde belirleyin. "Hayır" deme hakkınızı kullanın ve sınırlarınızı ihlal eden davranışlara tolerans göstermeyin.

Uyarı İşaretlerini Tanıyın: Aşırı kıskançlık, kontrol etme, izole etme girişimleri, duygusal manipülasyon gibi erken uyarı işaretlerini ciddiye alın ve görmezden gelmeyin.

Sosyal Desteğinizi Koruyun: Aile ve arkadaş ilişkilerinizi sürdürün. Partnerinizin sizi sevdiklerinizden uzaklaştırma girişimlerine karşı durun.

Güvenlik Planı Yapın: Eğer şiddet yaşıyorsanız, güvenli bir şekilde yardım alabilmek için plan yapın. Güvenilir kişilerin iletişim bilgilerini saklayın, acil durum çantası hazırlayın.

Profesyonel Yardım Alın: Psikoloji uzmanı, aile danışmanı gibi profesyonellerden destek almaktan çekinmeyin. Erken müdahale çok önemlidir.

Durumu Kabul Edin: Yaşadığınız şeyin normal olmadığını, şiddet olduğunu kabul etmek iyileşmenin ilk adımıdır. Kendinizi suçlamayın, sorumlu olan şiddet uygulayan kişidir.

Güvenlik Önceliğiniz Olsun: Fiziksel ve duygusal güvenliğinizi her şeyden üstün tutun. Gerekirse ilişkiyi sonlandırmak, güvenli bir yere taşınmak gibi kararlar alabilirsiniz.

Destek Sisteminizi Aktifleştirin: Güvendiğiniz aile üyeleri, arkadaşlar, öğretmenler, danışmanlarla konuşun. Yalnız olmadığınızı hatırlayın.

Kanıt Toplayın: Şiddet olaylarını tarih belirterek kaydedin, fotoğraflayın, mesajları saklayın. Bu belgeler yasal süreçlerde önemli olabilir.

Kendinizi Güçlendirin: Öz saygınızı yeniden inşa etmeye odaklanın. Hobiler, spor, sanat gibi aktivitelerle kendinizi ifade edin ve güçlü yanlarınızı keşfedin.

Okul Temelli Programlar: Lise ve üniversitelerde sağlıklı ilişkiler eğitimi, şiddet farkındalığı seminerleri, akran eğitimi programları düzenlenmesi önemlidir. Bu programlar gençlere erken yaşta doğru bilgileri verir.

Toplumsal Farkındalık Kampanyaları: Medya, sosyal medya ve toplum liderleri aracılığıyla flört şiddeti konusunda farkındalık yaratılması gerekir. "Sevgi değil şiddet", "Aşk zarar vermez" gibi sloganlarla bilinç artırılabilir.

Aile Eğitim Programları: Ebeveynlere sağlıklı ilişki modeli sergileme, çocuklarla iletişim kurma, şiddet belirtilerini tanıma konularında eğitim verilmesi kritiktir.

Uzman Eğitim Programları: Öğretmenler, sağlık çalışanları, polis, hukuk çalışanları gibi meslek gruplarının flört şiddeti konusunda eğitilmesi erken müdahale için gereklidir.

Politika ve Mevzuat Geliştirme: Flört şiddetine yönelik yasal düzenlemeler, koruma tedbirleri ve cezai yaptırımların güçlendirilmesi sistemsel çözüm için önemlidir.

Acil Durum Hatları: 155 Polis İmdat, 112 Acil Servis gibi hatları acil durumda arayabilirsiniz. Bu hatlar 7/24 hizmet verir ve profesyonel müdahale sağlar.

Kadın Danışma Merkezleri: Büyükşehir belediyeleri ve STK'lar tarafından işletilen kadın danışma merkezleri ücretsiz psikolojik destek, hukuki danışmanlık ve barınma imkanı sunar.

Üniversite Psikolojik Danışma Merkezleri: Üniversite öğrencileri kampüs içindeki psikolojik danışma merkezlerinden ücretsiz profesyonel destek alabilirler.

Online Destek Platformları: 7/24 hizmet veren online psikoloji platformları, anonim sohbet imkanları ve uzaktan terapi seçenekleri mevcuttur.

Hukuki Destek: Adli yardım büroları, baro avukat danışma merkezleri ücretsiz hukuki danışmanlık sağlar. Koruma kararı, tazminat davası gibi yasal süreçlerde yardım alabilirsiniz.

Sürekli Hatırlatma: Flört şiddeti ciddi bir suçtur ve tek başınıza çözmeye çalışmanız gerekmez. Yardım almak güçsüzlük değil, cesaret göstergesidir. Umudunuzu kaybetmeyin, iyileşmek ve güvenli bir yaşam sürmek mümkündür.

Aba, Y.A. (2008). Çatışmaların Çözümüne Yaklaşım Ölçeği'nin "The Revised Conflict Tactics (CTS2)" Üniversite Öğrencilerinde Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Antalya: Akdeniz Üniversitesi, Uzmanlık tezi.

Akın, A. ve Demirel, S. (2003). "Toplumsal Cinsiyet Kavramı ve Sağlığa Etkileri". Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Halk Sağlığı Özel Eki, 25(4), 73-83.

Ames, T., Glenn, L. ve Simons, L. (2014). "Dating Violence: Promoting Awareness and Mitigating Risk Through Nursing Innovations". Journal of the American Association of Nurse Practitioners, 26, 143-147.

Aslan, D., Vefikuluçay, D., Zeyneloğlu, S., Erdost, T. ve Temel, F. (2008). Ankara'da İki Hemşirelik Yüksekokulunun Öğrencilerinin Flört Şiddetine Maruz Kalma Durumları Araştırması. Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma Merkezi.

Straus, M. A. (2004). "Prevalence of violence against dating partners by male and female university students worldwide". Violence Against Women, 10(7), 790-811.